Begonya (Begonia); geniş yaprak formu, gösterişli çiçekleri ve kolay uyum sağlayan yapısı sayesinde evlerde, balkonlarda ve bahçelerde sıkça tercih edilir. Hem yaprakları hem de çiçekleriyle dikkat çektiği için pek çok türü, farklı dekorasyon tarzlarına da uyum sağlar.
Tropikal ve subtropikal kökenli olan begonya, doğal ortamında genellikle orman alt örtüsü bitkisi olarak yetişip dünya genelinde popüler bir süs bitkisine dönüşmüştür. Türlere bağlı olarak farklı yaprak şekilleri, renkleri ve çiçek formları görülebilir. Hem gölgeli alanlara uyum sağlaması hem de sıcak iklimlerde gelişebilmesi onu çok yönlü bir bitki haline getirir. Parlak yaprakları ve çeşitli renklerde çiçekleriyle dikkat çeken begonyanın küçük yapraklı çeşitleri de bulunur. Begonyaların binden fazla türe ayrılan bu geniş dünyasında en çok ilgi gören türlerden biri ise benekli yapraklarıyla dikkat çeken çilli begonya çiçeğidir. Aynı şekilde canlı kırmızı tonlarıyla öne çıkan kırmızı yapraklı begonyalar da popüler türler arasındadır.
Fransız botanikçi Charles Plumier tarafından keşfedilen begonya çiçeği, ismini çalışmalarını destekleyen Michel Bégon’dan alır.
Latince adı: Begonia
Işık ihtiyacı: Begonya aydınlığı sever, fakat direkt güneş ışığı yaprakları yakabilir. Yarı gölge alanlar idealdir. Özellikle sabah ve akşam ışığı bitkiye iyi gelir. Işık azaldığında çiçeklenme zayıflayabilir ya da yaprak renkleri matlaşabilir.
Toprak gereksinimi: Havadar, suyu iyi süzdüren ve hafif asidik toprak karışımları begonya için uygundur. Torf, perlit ve humuslu toprak karışımı, köklerin rahat nefes almasını sağlar. Suyu biriktirmeyen nemli bir toprak idealdir.
Su ihtiyacı: Toprak tamamen kurumadan üst tarafı kurudukça su verilmesi gerekir. Aşırı sulama yapmak çiçeceğe zarar verir. Yapraklarına değil, yapraklarının altından direkt toprağa olacak şekilde sulamak daha uygun olur. Yaz aylarında daha çok sulanması gerekir. Çiçeklenme dönemi: Pembe, beyaz, kırmızı, mor, sarı ve turuncu renklerinde bulunabilen begonya, nisan ve mayıs aylarında çiçeklenmeye başlar. Doğru bir bakım ve uygun koşullarla birlikte yıl boyu çiçeklenebilen bir bitki olduğunu söyleyebiliriz. Toksisite: Begonyanın köklerinde ve bazı türlerinde insan ve evcil hayvanlar için tahriş edici maddeler bulunabilir. Bebekli ve evcil hayvan olan evlerde bitkiyi ulaşılması zor bir konuma almak faydalı olur.
Begonya Çiçeği Bakımı Nasıl Yapılır?
Begonya çiçeğinizin uzun yıllar sağlıklı kalması için ışık, konum, sıcaklık ve düzenli temizlik gibi begonya bakımı adımları oldukça önemlidir.
Konum
Aydınlık ortamı seven begonya, doğrudan ışığı sevmediği için gölge ya da yarı gölge alanlar onun için uygun olabilir. Öğle saatlerinde direkt cam kenarlarında tutmak yerine perdeden süzülen yumuşak ışık, bitkinin sağlıklı kalmasına yardımcı olur. Çiçeğinize balkonda bakacaksanız öğle güneşi almayan bir noktaya koymanızı öneririz.
Ortam Sıcaklığı ve Nem
Begonyalar 18 ile 24 derece arasındaki sıcaklıklarda kendini en iyi şekilde gösterir. Ani sıcaklık değişimlerinden hoşlanmaz. Soğuk aylarda pencereden gelen soğuk havadan hoşlanmaz. Tropik bir bitki olduğu için soğuktan korunması gerekir.
Nemi sevdiği için yaprakların çevresine su dolu bir kap yerleştirmek ya da odayı hafif nemlendirmek işe yarar. Yapraklara doğrudan su püskürtmek ise tavsiye edilmez, çünkü lekelenip yumuşayabilir. Özellikle akşam saatlerinde yapılan işlemlerde kuruma geciktiği için yapraklarda mantar oluşabilir.
Yaprak Temizliği
Tüm çiçeklerde sararmış solmuş yaprakların temzilenmesi, tüm çiçeği kötü etkilememesi ve çiçeğin iyi beslenebilmesi için gereklidir. Begonyaların yaprakları çok toz tuttuğu için düzenli olarak kuru bir bezle silinmesi gerekir. Temiz yapraklar daha kolay fotosentez yapar.
Gübreleme Zamanı
Bahar ve yaz gibi büyüme dönemlerinde ayda bir kez sıvı çiçek besini vermek çiçeklenmeyi güçlendirir. Fosfor ağırlıklı gübreler daha canlı renkler elde etmeyi sağlar. Sonbahar ve kış aylarında bitki dinlenme dönemine girer, bu süreçte gübre kullanmamak gerekir.
Begonya Çiçeği Nasıl Çoğaltılır?
Begonya çiçeğini çoğaltmanın en kolay yöntemi çelikle çoğaltmadır:
Sağlıklı bir dal seçin. 3 yapraklı bir sürgün olması idealdir.
Seçtiğiniz daldan 8 ila 10 santimetrelik bir parça kesin.
Dalda çiçek varsa çiçeği koparın, sadece dal kalsın.
Haftada bir suyunu değiştirmek kaydıyla suda köklendirebilirsiniz.
Dilerseniz torf ve perlit karışımından oluşan ve mümkünse bir gün önceden suladığınız hafif nemli toprağa yerleştirerek de köklendirebilirsiniz.
Çeliği, ışık alan fakat güneş almayan bir noktaya koyun.
Yaklaşık üç hafta içinde köklenme başlar. Kökler güçlendikten sonra çeliği kendi saksısına alabilirsiniz.
Begonya Çiçeği Saksı Değişimi Ne Zaman Yapılır?
Normal şartlar altında her iki yılda bir ilkbahar aylarında begonya çiçeğinizin saksı değişimini yapabilirsiniz:
Yeni saksının mevcut saksıdan sadece bir boy büyük olması gerekir. Çünkü aşırı büyük saksılar su tutarak kök çürümesine neden olabilir.
Torf, perlit ve ponzadan oluşan hafif ve iyi drene olan toprak karışımları begonya için oldukça uygundur.
Saksı değişimi yaparken toprağın hava almasını gözeterek toprağı çok sıkıştırmadan saksıya doldurabilirsiniz.
Saksı değişimi sonrası bitkiyi birkaç gün gölgede tutarak ortama uyum sağlamasına izin verebilirsiniz.
Toprağı mutlaka nemli tutup aşırı sulamadan da kaçınmanız gerekir.
Ev veya bahçe dekorasyonuna renk katmak istiyorsanız begonya güzel bir seçenek olabilir. Bitkinin ihtiyacı olan torf ve toprak çeşitleri, bitki yetiştirme ürün çeşitlerini ise Koçtaş’tan temin edebileceğinizi unutmayın.
Evinizde daha fazla çiçeğe yer vermek istiyorsanız da bakımı kolay olan para çiçeğini değerlendirebilirsiniz. Para çiçeği bakımı hakkında bilgi almak için “Para Çiçeği Bakımı Nasıl Yapılır? Püf Noktaları” başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
